Kiracının Ödediği Depozito (Güvence Bedeli) Aynen mi, Yoksa Güncellenerek mi İade Edilmelidir?

Kira sözleşmelerinde kiracıdan alınan depozito, uygulamada en çok uyuşmazlık çıkan konuların başında gelmektedir. Özellikle uzun yıllar süren kira ilişkilerinde, kira sözleşmesi sona erdiğinde depozitonun aynen mi yoksa güncellenerek mi iade edileceği sorusu sıkça gündeme gelmektedir.

Türk Borçlar Kanunu’na göre depozito, kiraya verenin alacaklarını güvence altına almak amacıyla alınan geçici bir bedeldir. Kiracının kira borcu yoksa ve kiralananda hasar bulunmuyorsa, bu bedelin kiracıya iade edilmesi gerekir. Ancak kanunda depozitonun iadesinin hangi değer üzerinden yapılacağı açıkça düzenlenmemiştir.

Yargıtay, özellikle uzun süreli kira sözleşmeleri bakımından, depozitonun salt nominal bedel üzerinden iade edilmesini her zaman adil bulmamaktadır. Nitekim Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 22.06.2016 tarihli (E.2015/9280, K.2016/4902) kararında, depozitonun güncel değerinin belirlenmesi gerektiği açıkça vurgulanmıştır.

Bu karara göre mahkeme, depozitonun sözleşmenin yapıldığı tarihteki kira bedeline oranını belirlemeli; bu oranı, kira ilişkisinin sona erdiği tarihteki kira bedeline uygulayarak depozitonun güncel karşılığını hesaplamalıdır. Ardından, kiracının erken tahliye nedeniyle sorumlu olabileceği makul süre kira alacağı veya kiralananda oluşmuş hasar bedeli varsa, bu tutarlar güncellenmiş depozitodan mahsup edilmelidir.

Yargıtay’a göre bu hesaplamalar yapılmadan, yalnızca “erken tahliye” gerekçesiyle depozitonun iadesinin reddedilmesi veya depozitonun tamamen kiraya verende bırakılması hukuka uygun değildir. Hasar olup olmadığı ve taşınmazın ne kadar sürede yeniden kiraya verilebileceği gibi hususlar mutlaka bilirkişi incelemesiyle tespit edilmelidir.

Sonuç olarak, güncel içtihatlar ışığında depozito, çoğu durumda aynen değil, güncellenerek iade edilmelidir. Bu yaklaşım hem kiracının ödediği güvence bedelinin ekonomik değerini korumakta hem de kiraya verenin gerçek zararlarının karşılanmasını sağlamaktadır. Böylece taraflar arasında hakkaniyete uygun bir denge kurulmaktadır.

Kaynak: Yargı TV